მონაზვნებიდან ღამის ცვლებამდე: 8 საინტერესო ფაქტი ძუძუს კიბოს შესახებ

მთელი ცხოვრების მანძილზე მონაზვნებს, ისევე როგორც ყველა ქალს, რომელსაც არასდროს ჰყოლია შვილი, აქვთ ძუძუს, საკვერცხეებისა და საშვილოსნოს კიბოთი სიკვდილიანობის გაზრდილი რისკი დედებთან შედარებით. ქალის რისკი ამ კიბოების განვითარებისა იზრდება მენსტრუალური ციკლების რაოდენობის ზრდასთან ერთად.

მხოლოდ ადამიანებს არ აწუხებთ ძუძუს კიბო, ის ზოგიერთ ცხოველსაც ემართება. ის უფრო ხშირია ძაღლებში, ვიდრე კატებში, მაგრამ კატებში უფრო აგრესიული მიმდინარეობა აქვს, ვიდრე ძაღლებში.

მწერების ფეკალიები დიდი დოზით იყო წარმოდგენილი ძუძუს კიბოს უძველეს რეცეპტებში. ეგვიპტური პაპირუსი რეკომენდაციას უწევდა ძროხის ტვინისა და კრაზანის სკორეს ნარევს, რომელიც ძუძუს სიმსივნეებზე ოთხი დღის განმავლობაში უნდა დაედოთ. მწერების ფეკალიები შუა საუკუნეებამდე ითვლებოდა ძუძუს კიბოს მკურნალობის ერთ-ერთ ყველაზე მოწინავე მეთოდად.

საბედნიეროდ, მკურნალობა მას შემდეგ მნიშვნელოვნად განვითარდა.

 ძუძუს მასტექტომიის პირველი ჩანაწერი თარიღდება ახ.წ. 548 წლით ბიზანტიის იმპერატორ თეოდორას შემთხვევაში. ბოლო ათწლეულებში ძუძუს კიბოს ჩვენეულ გაგებასა და მკურნალობაში მნიშვნელოვანმა პროგრესმა გამოიწვია „რადიკალური“ მასტექტომიის (სადაც ხდება ძუძუს, გულმკერდის კუნთისა და ლიმფური კვანძების მოცილება) გამოყენების დრამატული შემცირება, რაც იყო სტანდარტული ქირურგიული მიდგომა 1960-იან წლებამდე.

ბევრმა ადამიანმა არ იცის, რომ კაცებს აქვთ ძუძუს ქსოვილი და შეიძლება განუვითარდეთ ძუძუს კიბო. მაგრამ ძუძუს კიბო კაცებში ნაკლებად ხშირია, რადგან მათი ძუძუს სადინარის უჯრედები ნაკლებად განვითარებულია, ვიდრე ქალების, და იმიტომ, რომ მათ ჩვეულებრივ აქვთ ქალის ჰორმონების უფრო დაბალი დონე, რაც გავლენას ახდენს ძუძუს უჯრედების ზრდაზე.

მარცხენა ძუძუში კიბოს განვითარების ალბათობა 5-10%-ით მეტია, ვიდრე მარჯვენაში. სხეულის მარცხენა მხარე ასევე დაახლოებით 5%-ით უფრო მიდრეკილია მელანომისკენ (კანის კიბოს ტიპი). არავინ იცის ზუსტად რატომ.

ბოლო წლებში ძუძუს კიბოს მიმართულებით უზარმაზარი პროგრესი იქნა მიღწეული. ფაქტობრივად, ძუძუს კიბოს მართვა რისკის შეფასების, პრევენციის, ქირურგიის, სხივური და სხვა მკურნალობის კუთხით მკვეთრად შეიცვალა. ძუძუს კიბოთი სიკვდილიანობის მაჩვენებლები უფრო განვითარებულ ქვეყნებში ბოლო წლებში მცირდება და ახლა გადარჩენის მაჩვენებელი 80% ან მეტია ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა აშშ, შვედეთი და იაპონია. თუმცა, გადარჩენის მაჩვენებელი დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში კვლავ 40%-ზე დაბალია.

კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტომ ახლახან დაასკვნა, რომ ქალებს, რომლებიც 30 წელი ან მეტი მუშაობდნენ ღამის ცვლებში, ორჯერ მეტი ალბათობა ჰქონდათ ძუძუს კიბოს განვითარებისა. თუმცა, ქალებს, რომლებიც ღამით მუშაობენ, ურჩევენ არ ჩავარდნენ პანიკაში. აღსანიშნავია, რომ არ გამოვლინდა კავშირი ძუძუს კიბოს მაღალ რისკსა და ღამის მუშაობის იმ პერიოდებს შორის, რომლებიც 30 წელზე ნაკლები იყო.